hp 49g+ grafische rekenmachine gebruiksaanwijzing H Editie 2 HP artikelnummer F2228-90013 Mededeling Het REGISTER JE PRODUCT AAN: www.register.hp.com DE INHOUD VAN DEZE HANDLEIDING EN DE HIERIN VERVATTE FICTIEVE PRAKTIJKVOORBEELDEN KUNNEN ZONDER AANKONDIGING VERANDERD WORDEN. HEWLETT­PACKARD COMPANY GEEFT GEEN GARANTIE AF VAN WELKE AARD DAN OOK MET BETREKKING TOT DEZE HANDLEIDING, WAARONDER OOK STILZWIJGENDE GARANTIES VAN VERHANDELBAARHEID, GESCHIKTHEID VOOR EEN BEPAALD DOEL EN GEEN INBREUK VORMEND VAN TOEPASSING ZIJN, MAAR DIE HIER NIET TOT BEPERKT ZIJN. HEWLETT­PACKARD CO. KAN NIET AANSPRAKELIJK WORDEN GESTELD VOOR ENIGERLEI FOUTEN OF VOOR INCIDENTELE OF GEVOLGSCHADE IN VERBAND MET LEVERING, PRESTATIE OF GEBRUIK VAN DEZE HANDLEIDING OF DE HIERIN VERVATTE VOORBEELDEN. © Copyright 2003 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Vermenigvuldiging, aanpassing, of vertaling van deze handleiding is, behalve zoals toegestaan onder de auteurswet, niet toegestaan zonder eerder schriftelijke toestemming van Hewlett-Packard Company. Hewlett-Packard Company 4995 Murphy Canyon Rd, Suite 301 San Diego,CA 92123 Oplage Editie 2 December 2003 Voorwoord U heeft een compacte symbolische en numerieke computer in handen die de berekening en wiskundige analyse van problemen vergemakkelijkt in een verscheidenheid van disciplines, variërend van elementaire wiskunde tot gevorderde technische en wetenschappelijke onderwerpen. Deze gebruiksaanwijzing bevat voorbeelden die het gebruik van de basisfuncties en bewerkingen van de rekenmachine weergeven. De hoofdstukken in deze gebruiksaanwijzing zijn op onderwerp gerangschikt in volgorde van moeilijkheidsgraad: van het instellen van de modi van de rekenmachine tot reële en complexe nummerberekeningen, bewerkingen met lijsten, vectoren en matrices, grafieken, calculus-toepassingen, vectoranalyse, differentiaalvergelijkingen, waarschijnlijkheid en statistiek, Voor symbolische bewerkingen beschikt de rekenmachine over een krachtig Computer Algebraïsch Systeem (CAS) waarmee verschillende bewerkingsmodi geselecteerd kunnen worden, bijv. complexe nummers vs. reële nummers of exacte (symbolisch) modus vs. benaderende (numerieke) modus. Het scherm kan zo aangepast worden dat het tekstboekuitdrukkingen kan weergeven. Deze kunnen handig zijn bij het werken met matrices, vectoren, fracties, optellingen, afgeleiden en integralen. De hoge snelheid in grafische toepassingen is erg nuttig om in heel korte tijd ingewikkelde afbeeldingen te maken. Dankzij de infrarode poort en de USB-kabel die beschikbaar zijn bij uw rekenmachine, kunt u de rekenmachine aansluiten op andere rekenmachines of computers. De hogesnelheidsverbinding via infrarood of USB stelt u in staat snel en efficiënt programma's en gegevens uit te wisselen met andere rekenmachines of computers. De rekenmachine is voorzien van poorten voor een flashgeheugenkaart om het opslaan en uitwisselen van gegevens met andere gebruikers te vergemakkelijken. Wij hopen dat uw rekenmachine een betrouwbare compagnon zal worden voor studie en beroep. Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 ­ Beginnen, 1-1 Basisbediening, 1-1 Batterijen , 1-1 De rekenmachine in- en uitschakelen, 1-2 Het contrast van het beeldscherm instellen, 1-2 Inhoud van het beeldscherm van de rekenmachine, 1-3 Menu's, 1-3 Het menu TOOL, 1-4 De tijd en datum instellen, 1-4 Toetsenbord van de rekenmachine, 1-5 Modi van de rekenmachine selecteren, 1-6 Bedieningsmodus, 1-7 Getalopmaak en punt of komma als decimaalteken, 1-11 Standaardopmaak:, 1-11 Vaste opmaak met decimalen, 1-12 Wetenschappelijke opmaak:, 1-13 Technische opmaak:, 1-14 Komma's en punten, 1-14 Hoekmeting, 1-15 Coördinatenstelsel, 1-16 CAS-instellingen selecteren, 1-17 Uitleg van de CAS-instellingen, 1-18 Beeldschermmodi selecteren, 1-19 Lettertype van het beeldscherm selecteren, 1-20 Eigenschappen van de regeleditor selecteren, 1-21 Eigenschappen van het Stapelgeheugen selecteren, 1-21 Eigenschappen van de vergelijkingenschrijver (EQW) selecteren, 1-22 Referenties, 1-23 Hoofdstuk 2 ­ Introductie van de rekenmachine, 2-1 Objecten van de rekenmachine, 2-1 Uitdrukkingen in het stapelgeheugen bewerken, 2-1 Blz. TOC-1 Rekenkundige uitdrukkingen maken, 2-1 Algebraïsche uitdrukkingen maken, 2-4 De vergelijkingenschrijver (EQW) gebruiken om uitdrukkingen te maken, 2-5 Rekenkundige uitdrukkingen maken, 2-6 Algebraïsche uitdrukkingen maken, 2-8 Gegevens organiseren in de rekenmachine, 2-9 De HOME-directory, 2-9 Subdirectory's, 2-10 Variabelen, 2-10 Variabelennamen invoeren,, 2-11 Variabelen maken, 2-12 De Algebraic-modus, 2-12 De RPN-modus, 2-13 Inhoud van variabelen controleren, 2-15 De Algebraic-modus, 2-15 De RPN-modus, 2-15 Toets rechts-shift gevolgd door labels van softmenutoetsen gebruiken, 2-15 Inhoud van alle variabelen op het scherm weergeven, 2-16 Variabelen verwijderen, 2-16 De functie PURGE gebruiken in het stapelgeheugen in de Algebraic-modus, 2-16 De functie PURGE gebruiken in het stapelgeheugen in de RPNmodus, 2-17 De functies UNDO en CMD, 2-18 CHOOSE- boxes en Soft-MENU, 2-18 Referenties, 2-21 Hoofdstuk 3 ­ Berekeningen met reële getallen, 3-1 Voorbeelden van berekeningen met reële getallen, 3-1 Tiende machten gebruiken om gegevens in te voeren, 3-4 Functies voor reële getallen in het menu MTH, 3-6 Rekenmachinemenu's gebruiken, 3-6 Hyperbolische functies en de tegenwaarden, 3-7 Handelingen met eenheden, 3-9 Blz. TOC-2 Het menu UNITS, 3-9 Beschikbare eenheden, 3-11 Eenheden aan getallen koppelen, 3-11 Eenheidprefixen, 3-12 Handelingen met eenheden, 3-13 Eenheidconversies, 3-15 Fysische constanten in de rekenmachine, 3-15 Functies definiëren en gebruiken, 3-17 Referentie, 3-19 Hoofdstuk 4 ­ Berekeningen met complexe getallen, 4-1 Definities, 4-1 De rekenmachine in de modus COMPLEX instellen, 4-1 Complexe getallen invoeren, 4-2 Polaire weergave van een complex getal, 4-2 Eenvoudige handelingen met complexe getallen, 4-4 De menu's CMPLX, 4-4 Menu CMPLX via het menu MTH, 4-4 Menu CMPLX via het toetsenbord, 4-5 Functies toegepast op complexe getallen, 4-6 Functie DROITE: vergelijking van een rechte lijn, 4-7 Referentie, 4-7 Hoofdstuk 5 ­ Algebraïsche en rekenkundige handelingen, 5-1 Algebraïsche objecten invoeren, 5-1 Eenvoudige handelingen met algebraïsche objecten, 5-2 Functies in het menu ALG, 5-4 Handelingen met transcendente functies, 5-6 Uitbreiding en factorisering met log-exp-functies, 5-6 Uitbreiding en factorisering met trigonometrische functies, 5-6 Functies in het menu ARITHMETIC, 5-7 Polynomen, 5-8 De functie HORNER, 5-9 De variabele VX, 5-9 De functie PCOEF, 5-9 De functie PROOT, 5-10 Blz. TOC-3 De functies QUOT en REMAINDER, 5-10 De functie PEVAL, 5-10 Breuken, 5-11 De functie SIMP2, 5-11 De functie PROPFRAC, 5-11 De functie PARTFRAC, 5-11 De functie FCOEF, 5-12 De functie FROOTS, 5-12 Stapsgewijze handelingen met polynomen en breuken, 5-13 Referentie, 5-14 Hoofdstuk 6 ­ Het oplossen van vergelijkingen, 6-1 Symbolische oplossing van algebraïsche vergelijkingen, 6-1 De functie ISOL, 6-1 De functie SOLVE, 6-2 De functie SOLVEVX, 6-4 De functie ZEROS, 6-5 Menu van de Numerieke solver, 6-5 Polynome Vergelijkingen, 6-6 De oplossingen voor een polynome vergelijking vinden, 6-7 Polynome coëfficiënten genereren waarbij de wortels van de polynoom zijn gegeven, 6-8 Een algebraïsche expressie genereren voor de polynomen, 6-8 Financiële berekeningen, 6-9 Vergelijkingen met één onbekende oplossen m.b.v. NUM.SLV, 6-10 De functie STEQ, 6-10 Oplossing voor gelijktijdige vergelijkingen met MSLV, 6-11 Referentie, 6-12 Hoofdstuk 7 ­ Bewerkingen met lijsten, 7-1 Lijsten aanmaken en opslaan, 7-1 Bewerkingen met getallenlijsten, 7-1 Veranderend teken, 7-1 Optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, 7-2 Functies toegepast op lijsten, 7-4 Blz. TOC-4 Lijsten van complexe getallen, 7-4 Lijsten van algebraïsche objecten, 7-4 Het menu MTH/LIST, 7-4 De functie SEQ, 7-6 De functie MAP, 7-6 Referentie, 7-7 Hoofdstuk 8 ­ Vectoren, 8-1 Vectoren invoeren, 8-1 Vectoren in het stapelgeheugen invoeren, 8-1 Vectoren opslaan in variabelen in het stapelgeheugen, 8-2 De Matrixschrijver (MTRW) gebruiken om vectoren in te voeren, 8-2 Eenvoudige bewerkingen met vectoren, 8-5 Veranderend teken, 8-5 Optellen, aftrekken, 8-6 Vermenigvuldigen met een scalair en delen door een scalair, 8-6 De functie absolute waarde, 8-7 Het menu MTH/VECTOR, 8-7 Grootte, 8-7 Scalair product, 8-8 Vectorieel product, 8-8 Referentie, 8-9 Hoofdstuk 9 ­ Matrices en lineaire algebra, 9-1 Matrices in het stapelgeheugen invoeren, 9-1 Met de Matrixschrijver, 9-1 De Matrix direct in het stapelgeheugen invoeren, 9-2 Bewerkingen met matrices, 9-3 Optellen en aftrekken, 9-4 Vermenigvuldiging, 9-4 Vermenigvuldiging met een scalair, 9-4 Matrix-vectorvermenigvuldiging, 9-4 Matrixvermenigvuldiging, 9-5 Term-voor-term vermenigvuldiging, 9-5 De identiteitsmatrix, 9-6 De inverse matrix, 9-6 Blz. TOC-5 Een matrix karakteriseren (Het menu matrix NORM), 9-7 De functie DET, 9-7 De functie TRACE, 9-7 Oplossing van lineaire systemen, 9-8 De numerieke solver gebruiken voor lineaire systemen, 9-8 Oplossing met de inverse matrix, 9-10 Oplossing door "deling" van matrices, 9-11 Referenties, 9-11 Hoofdstuk 10 ­ Grafieken, 10-1 Grafische opties in de rekenmachine, 10-1 Een uitdrukking van de vorm y = f(x) plotten, 10-2 Een tabel genereren van waarden voor een functie, 10-4 Snelle 3D-grafieken, 10-6 Referentie, 10-8 Hoofdstuk 11 ­ Calculustoepassingen, 11-1 Het menu CALC (Calculus), 11-1 Limieten en afgeleiden, 11-1 De functie Lim, 11-1 De Functies DERIV en DERVX, 11-2 Anti-afgeleiden en integralen, 11-3 De functies INT, INTVX, RISCH, SIGMA en SIGMAVX, 11-3 Eindige integralen, 11-4 Oneindige series, 11-5 De Functies TAYLR, TAYLR0 en SERIES, 11-5 Referentie, 11-7 Hoofdstuk 12 ­ Multivariant Calculustoepassingen, 12-1 Partiële afgeleiden, 12-1 Meervoudige integralen, 12-2 Referentie, 12-2 Hoofdstuk 13 ­ Toepassingen van vectoranalyse, 13-1 De del-operator, 13-1 Blz. TOC-6 Gradiënt, 13-1 Divergentie, 13-2 Rotatie, 13-2 Referentie, 13-2 Hoofdstuk 14 ­ Differentiaalvergelijkingen, 14-1 Het menu CALC/DIFF, 14-1 Oplossing voor lineaire en niet-lineaire vergelijkingen, 14-1 De functie LDEC, 14-2 De functie DESOLVE, 14-3 De variabele ODETYPE, 14-4 Laplace-transformaties, 14-5 Laplace-transformaties en inversies in de rekenmachine, 14-5 Fourier-reeksen, 14-6 De functie FOURIER, 14-6 Fourier-reeks voor een kwadratische functie, 14-7 Referentie, 14-8 Hoofdstuk 15 ­ Kansverdelingen, 15-1 Het submenu MTH/PROBABILITY..­ deel 1, 15-1 Faculteiten, combinaties en permutaties, 15-1 Willekeurige getallen, 15-2 Het menu MTH/PROBABILITY.. ­ deel 2, 15-3 De normale verdeling, 15-3 De Student-t-verdeling, 15-4 De Chi-kwadraat verdeling, 15-4 De F-verdeling, 15-4 Referentie, 15-4 Hoofdstuk 16 ­ Statistische Toepassingen, 16-1 Gegevens invoeren, 16-1 Statistieken met één variabele berekenen, 16-2 Frequentieverdelingen verkrijgen, 16-3 Gegevens in een functie y = f(x) plaatsen, 16-5 Aanvullende samenvattende statistieken verkrijgen, 16-6 Blz. TOC-7 Betrouwbaarheidsintervallen, 16-7 Hypotheses testen, 16-10 Referentie, 16-12 Hoofdstuk 17 ­ Getallen in Verschillende Grondtallen, 17-1 Het menu BASE, 17-1 Niet-decimale getallen schrijven, 17-1 Referentie, 17-2 Hoofdstuk 18 ­ SD-kaarten gebruiken, 18-1 Gegevens opslaan in de SD-kaart, 18-1 Gegevens oproepen van de SD-kaart, 18-2 Een object van de SD-kaart wissen, 18-2 Beperkte Garantie ­ G-1 Service, G-2 Regelgeving, G-4 Blz. TOC-8 Hoofdstuk 1 Beginnen Dit hoofdstuk beschrijftde basisinformatie over het gebruik van uw rekenmachine. De doelstelling van de oefeningen is dat u vertrouwd raakt met de basisfuncties en instellingen voordat u daadwerkelijk een berekening maakt . Basisbediening De volgende oefeningen zijn bedoeld om de hardware van uw rekenmachine beter te leren kennen. Batterijen De rekenmachine gebruikt 3 AAA(LR03)-batterijen als hoofdvoeding en een CR2032 lithiumbatterij voor geheugenbackup. Plaats de batterijen volgens de onderstaande procedure alvorens de rekenmachine te gebruiken. De hoofdbatterijen plaatsen a. Zorg ervoor dat de calculator uitgeschakeld is. Schuif het deksel van de batterijhouder omhoog zoals in de afbeelding. b. Plaats 3 nieuwe AAA(LR03)-batterijen in het batterijgedeeltevenster. Zorg ervoor dat elke batterij in de juiste richting wordt geplaatst. De backupbatterij plaatsen a. Zorg ervoor dat de calculator uitgeschakeld is. Druk de houder naar beneden. Duw het afdekplaatje in de getoonde richting en til het op. Blz. 1-1 b. Plaats een nieuwe CR2032 lithiumbatterij. Zorg ervoor dat de positieve kant (+) naar boven is geplaatst. c. Plaats het afdekplaatje terug en duw het in de beginpositie. Druk, nadat de batterijen zijn geplaatst, op [ON] om de rekenmachine in te schakelen. Waarschuwing: als de pictogram van een zwakke batterij op het beeldscherm verschijnt, dienen de batterijen zo spoedig mogelijk vervangen te wo ...