r EM-15BNL Creative Keyboard Handleiding Van harte bedankt voor uw keuze van een EM-15BNL Creative Keyboard van Roland, het ideale keyboard voor talloze uren van puur muziekplezier. Om de functies van uw EM-15BNL zo snel mogelijk te leren kennen en er jaren plezier aan te beleven, leest u deze handleiding het best in z'n geheel door. Om u niet onnodig te verwarren gaan we in deze handleiding het woordje "knop" gebruiken wanneer we verwijzen naar de druktoetsen op het frontpaneel. Op die manier weet u dat een "toets" enkel naar het klavier kan verwijzen. Lees, alvorens dit instrument te gebruiken, de "Belangrijke opmerkingen". Daar vindt u namelijk belangrijke tips en een opsomming van wat u wel en niet mag doen. Bewaar deze handleiding bovendien op een veilige plaats, omdat u ze later beslist nog eens nodig hebt. Copyright © 2002 ROLAND EUROPE. Alle rechten voorbehouden. Het kopiëren, verveelvoudigen of openbaar maken van deze handleiding, hetzij gedeeltelijk, hetzij in z'n geheel is niet toegestaan zonder de schriftelijke toestemming van Roland Europe S.p.a. r EM-15BNL Voorstelling van de functies De EM-15BNL wordt geleverd met 64 Music Styles, die voor de begeleiding bij uw solo's en melodieën instaan. Aangezien er voor elke Music Style verschillende "divisies" zijn, beschikt u over de nodige variatiemogelijkheden. Maakt u tevens gebruik van de Style Morphing- en Orchestrator-functie, dan komt u trouwens uit bij een veel groter aantal begeleidingsfrasen dan 64. 64 Music Styles Inhoud Style Morphing- en Orchestrator-functie Style Morphing laat toe om in "Realtime" (tijdens het spelen) nieuwe Music Styles (begeleidingen) aan te maken door de partijen van twee Music Styles met elkaar te combineren. De Orchestrator-functie daarentegen dient voor het varieren van de begeleiding d.m.v. het weglaten of toevoegen van bepaalde begeleidingspartijen. Deze intuïtieve controle van de arrangementen vormt dan ook een belangrijke hulp bij het creëren van de juiste sfeer ­ zodat u voor elk nummer de perfecte begeleiding paraat hebt. Vier modes Met het oog op een eenvoudige bediening is de EM-15BNL uitgerust met een M. Drums-, Orgel-, Arranger- en een Piano-mode. U hoeft maar op één van de gelijknamige knoppen te drukken om uw Creative Keyboard helemaal anders in te stellen. Grafisch display Voorstelling van de functies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .2 1. Belangrijke opmerkingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3 2. Bedieningsorganen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4 3. Voorbereiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7 4. Demosongs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7 5. Muziekspel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8 6. Spelen met begeleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 7. Opsplitsen van het klavier (Orgel) . . . . . . . . . . . . . . . 13 8. Eén klank bespelen (Piano) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 9. Drummen op het klavier . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 10. Opnemen van uw muziek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 11. Bijkomende Music Style-functies . . . . . . . . . . . . . . 17 One Touch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Melodie-intelligentie (INT) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Orchestrator . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 Style Morphing. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 Uw EM-15BNL is voorzien van een verlicht display dat u op elk moment op de hoogte houdt van de status van uw instrument. De meeste functies worden met behulp van duidelijke icoontjes aangeduid, zodat u altijd over een hoop informatie beschikt, die echter nooit voor verwarring zorgt. 12. Bijkomende functies voor de Keyboard-Parts . . . . 20 Spelen met twee Upper-Parts (Layer). . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Klankvariaties kiezen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Balans. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Transpositie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 8 registraties 13. Recorder-functies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Weergavefuncties. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Andere opnamemodes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 "Registraties" (User Programs) zijn geheugens waarin u uw eigen instellingen kunt opslaan. Hierbij horen o.a. de momenteel gekozen Style, de klanken (Tones), het tempo en nog een groot aantal andere parameters. Door hooguit twee knoppen in te drukken kunt u uw instrument dan ook helemaal anders configureren. 14. Functiemenu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Parameters editen (basiswerkwijze) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Algemene functieparameters. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 226 klanken en 9 Drum Sets De EM-15BNL bevat 226 buitengewone klanken uit Roland's rijke en vooral overtuigende klankbibliotheek. In veruit de meeste gevallen kunt u voor een bepaald geluid kiezen uit verschillende alternatieven. De klankopwekking van de EM-15BNL beantwoordt aan het General MIDI System Level 1 ("GM") en het GS-formaat van Roland. 15. Werken met de registraties (User Programs) . . . . . 16. MIDI-functies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17. Uitgangen en optionele voetschakelaar. . . . . . . . . 18. Varia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Specificaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Overzicht van de klanken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Overzicht van de Music Styles . . . . . . . . . . . . . . . . . Overzicht van de Drum Sets . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 30 32 33 33 34 37 38 2 EM-15BNL 1. Belangrijke opmerkingen · Om problemen te vermijden dient u de EM-15BNL te beschermen tegen direct zonlicht, hitte, vochtigheid en stof. Laat hem nooit in de auto liggen als deze in de zon staat. Lees de volgende punten even door: Bijkomende voorzorgsmaatregelen Voeding Onderhoud · Gebruik, voor het schoonmaken van het instrument, enkel een zachte, droge of lichtjes bevochtigde doek. Om hardnekkig vuil te verwijderen gebruikt u een neutraal reinigingsmiddel. Wrijf de EM-15BNL daarna droog met een zachte doek. · Gebruik nooit oplosmiddelen zoals bv. verfverdunners want deze kunnen de behuizing beschadigen. · Sluit de EM-15BNL niet aan op een stroomkring waarop ook apparaten, die brom veroorzaken, zijn aangesloten (elektrische motoren, dimmersystemen enz.). · Gebruik enkel de bijgeleverde adapter (Roland ACN voor de EM-15). Andere adapters zouden de EM-15BNL namelijk kunnen beschadigen. · Schakel zowel de EM-15BNL als de overige instrumenten uit voordat u ze op elkaar aansluit. Op die manier weet u zeker dat u de instrumenten niet kunt beschadigen en voorkomt u een finale beschadiging van uw luidsprekers. Herstellingen en uw data · Houd er rekening mee dat alle data in de interne geheugens van de EM-15BNL tijdens een herstelling gewist kunnen worden. In bepaalde gevallen (met name wanneer het geheugen zelf beschadigd is) kunnen we de eventueel gewiste data niet meer herstellen. Roland kan echter niet aansprakelijk worden gesteld voor het verlies van uw data. Opstelling · Het gebruik van de EM-15BNL in de buurt van eindtrappen (of andere apparaten met krachtige transformatoren) kan voor brom zorgen. Om dit tegen te gaan zet u de EM-15BNL het best nooit te dicht in de buurt van dergelijke apparaten. · Dit instrument zou de radio- of TV-ontvangst kunnen storen. Plaats de EM-15BNL dus nooit te dicht bij dergelijke ontvangers. · Als gevolg van een defect aan de geheugenchips of een ongepaste bediening kan het gebeuren dat de inhoud van uw geheugens verloren gaat. · Behandel de knoppen, regelaars, aansluitingen enz. van dit instrument met de nodige voorzichtigheid. Een al te brutale behandeling kan leiden tot storingen of beschadiging van bepaalde onderdelen. · Sla nooit op het display en zet er geen zware voorwerpen op. · Trek, voor het verbreken van gelijk welk soort aansluitingen, enkel aan de stekker en nooit aan de daaraan vastzittende kabel. Op die manier voorkomt u kortsluitingen en beschadiging van de kabels. · Tijdens het gebruik wordt dit instrument warm. Dit is volledig normaal. · Denk eraan dat u het volume laat op de avond of `s ochtends best niet te hard zet om geluidsoverlast bij de buren te voorkomen. Het best gebruikt u op die momenten een hoofdtelefoon. · Als u het instrument moet vervoeren, verpakt u het weer in de leveringsdoos. U kunt echter ook een koffer of flightcase gebruiken. 3 r EM-15BNL 2. Bedieningsorganen B Q C D J K LMN O E P R S T U FGH I A A POWER-knop E BALANS [BEGELEID] [KEYBOARD ®] knoppen Met de BALANS-knoppen kunt u het volume van de betreffende sectie (begeleiding/song enerzijds, zelf op het klavier gespeelde partijen anderzijds) instellen. H REC/2e Track-knop Met deze knop kunt u de opname van de EM-15BNL activeren. In bepaalde gevallen kunt u hiermee de 2e Trackfunctie selecteren, die toelaat om de Keyboard-partijen over te doen. Meer details hierover vindt u op blz. 16. Met deze knop schakelt u de EM-15BNL in en uit. B VOLUME ® knop F TRANSPOSE-knop Met deze knoppen kunt u het algemene volume van de EM-15BNL regelen. C DEMO-knop I ORCHESTRATOR-knop Met deze knoppen kiest u de benodigde orkestratie van de geselecteerde Music Style. Zie blz. 18. Druk op deze knop om de demosongs van de EM-15BNL te beluisteren (zie blz. 7). D STYLE MORPHING-knoppen Met deze knop kunt u het klavier transponeren (zie blz. 21). Net zoals bij alle andere knoppen met een "*", roept u een functieparameter op door hem iets langer ingedrukt te houden. J MUZIEKSPEL-knop Druk op deze knop, wanneer u de basisbeginselen van de muziektheorie wilt leren of gewoon letterlijk met de EM-15BNL wilt "spelen". Met deze knoppen kunt u twee bestaande Music Styles samenvoegen tot een nieuwe Style. Zie blz. 18. G METRONOOM-knop Met deze knop schakelt u de metronoom in en uit. Net zoals bij alle andere knoppen met een "*", roept u een functieparameter op door hem iets langer ingedrukt te houden. 4 EM-15BNL K SONG-knop Met deze knoppen bepaalt u hoe u de EM-15BNL wilt gebruiken: Knop MAN DRUM ORGEL ARRANGER Q A/B-knop, cijferknoppen, VARIATIE-knop S MAN DRUM-, ORGEL-, ARRANGER-, PIANO-knop Met deze knop roept u de Song-mode van de EM-15BNL op. In dat geval dienen de knoppen [INTRO], [VARIATIE 1] enz. voor de bediening van de ingebouwde Recorder. Functie U kunt op het klavier "drummen". L STIJL-knop Met [A/B] kunt u de benodigde klankbank kiezen (er zijn namelijk twee banken met telkens 64 klanken). Met de cijferknoppen kunt u klanken toewijzen aan de KeyboardParts en Music Styles of registraties kiezen. De functie van deze knoppen hangt ervan af welke van de volgende knoppen u ingedrukt hebt: [STIJL], [KLANK] of [REGISTRATIE]. U kunt twee verschillende klanken via de linker en rechter klavierhelft aansturen (Split-mode). Druk op deze knop om Music Styles te kunnen selecteren. Na inschakelen van deze functie dienen de knoppen [INTRO], [VARIATIE 1] enz. voor het selecteren van Music Style-divisies, terwijl u met [1]~[8] de benodigde Music Style (11~64) kunt selecteren. R TEMPO ­/+, DATA, JA/NEE knoppen M KLANK-knop PIANO Druk op deze knop om aan de momenteel geselecteerde Keyboard-Part met de knoppen [A/B] en [1]~[8] een andere klank toe te wijzen. Zie blz. 12. Hiermee kunt u het Arranger- of Song-tempo verminderen of verhogen c.q. de gewenste waarde instellen (na op de [FUNCTIE]-knop gedrukt te hebben). Bovendien laten deze knoppen toe om vragen te ontkennen (NEE) of te bevestigen (JA). De met de linker hand gespeelde akkoorden dienen voor het transponeren van de automatische begeleidingen tijdens het spelen. Met de rechter hand kunt u daar een solo/melodie bij spelen. N REGISTRATIE/BEWAAR-knop Er wordt een pianoklank aan het volledige klavier toegewezen. (In dat geval kunt u enkel een beroep doen op de drumpartij van de Arranger, indien nodig). Druk op deze knop om registraties te kunnen oproepen. Houd de knop ingedrukt om de momenteel gehanteerde instellingen op te slaan. Zie blz. 28. T MELODIE INT/UP1 + UP2 LAYER-knop Druk op deze knop om een harmoniestem bij de zelf gespeelde melodie te voegen (INT) of om voor het spelen van de melodie twee verschillende klanken te kunnen gebruiken (LAYER). O FUNCTIE-knop Met deze knop hebt u toegang tot het functiemenu. Daar vindt u functies die u waarschijnlijk maar af en toe nodig hebt. P Style/Song-transportknoppen U ONE TOUCH-knoppen (1­2, 3­4) Druk op één van deze knoppen om een One Touchgeheugen ...